การสุ่มตรวจพฤติกรรมเสี่ยง Unsafe Act Observation ทำไมจึงควรทำ? เพราะมันเป็นเครื่องมือสำคัญในการป้องกันอุบัติเหตุที่เกิดจากพฤติกรรมเสี่ยงของพนักงาน ซึ่งจากสถิติอุบัติเหตุส่วนใหญ่ 80-90% มักเกิดจาก พฤติกรรมไม่ปลอดภัย (Unsafe Act) มากกว่าสภาพแวดล้อม

สมาร์ทเซฟตี้ ขอสรุปให้เลยนะครับว่า ทำอย่างไร และ ควรทำบ่อยแค่ไหน

Unsafe Act Observation คืออะไร?

คือการที่ จป. หรือผู้ควบคุมงาน สุ่มเดินตรวจ สังเกต และจดบันทึกพฤติกรรมเสี่ยง ของพนักงานระหว่างปฏิบัติงาน เช่น

• ไม่สวม PPE

• ทำงานลัดขั้นตอน

• ทำงานเร็วโดยไม่ระวัง

• ใช้เครื่องมือไม่เหมาะสม

• แหย่มือเข้าใกล้ชิ้นส่วนเคลื่อนไหว

วิธีการทำ Unsafe Act Observation

1️⃣ เตรียมตัวก่อนตรวจ

• กำหนดพื้นที่และช่วงเวลาที่จะสุ่มตรวจ

• พกแบบฟอร์ม หรือ Check list สำหรับบันทึก

2️⃣ ลงพื้นที่สุ่มตรวจ

• เดินตรวจอย่างสุ่ม ไม่แจ้งล่วงหน้า

• สังเกตพฤติกรรมการทำงานจริง

• จดบันทึกสิ่งที่พบ ทั้งที่ปลอดภัย และไม่ปลอดภัย

3️⃣ แก้ไข ณ จุดเกิดเหตุ

• หากพบพฤติกรรมเสี่ยง ให้ตักเตือน / แจ้งเตือนทันที

• แนะนำวิธีการที่ถูกต้อง

• ถ้ารุนแรง ให้หยุดงานและดำเนินการตามขั้นตอน

4️⃣ สรุปผลและวิเคราะห์

• รวมสถิติพฤติกรรมเสี่ยงที่พบ

• แยกตามประเภท / พื้นที่ / หน่วยงาน

• นำเสนอในการประชุมความปลอดภัยประจำวัน / สัปดาห์

ควรทำบ่อยแค่ไหน?

• ทุกวัน จะดีที่สุด โดยสุ่มตรวจตามพื้นที่เสี่ยงสูง

• อย่างน้อย 3-5 ครั้ง/สัปดาห์

• หรือก่อน-ระหว่าง-หลังงานที่เสี่ยงสูง เช่น งานที่สูง งานเกี่ยวกับไฟ งานเครื่องจักร

• และควรทำแบบไม่ให้พนักงานรู้เวลาที่แน่ชัด (เพื่อให้ได้พฤติกรรมจริง)